De toekomst begint bij het verleden

In het najaar van 2003 tot het voorjaar van 2004 waren verhalen en voorwerpen te zien in het Amsterdams Historisch Museum die verzameld waren in Amsterdam-Oost. Hierbij hoorde ook de in 2003 opgestarte website ‘Het Geheugen van Oost’. Een site vol verhalen over Amsterdam-Oost. Nu, meer dan elf jaar later, bestaat deze website nog steeds. Mike de Kreek doet onderzoek over de sociale waarde van het Geheugen van Oost. Ik sprak met hem over deze unieke verzameling met verhalen.

De magie van het Geheugen van Oost lijkt na al die jaren nog steeds niet uitgewerkt. In 2013 bestond het Geheugen van Oost tien jaar en stonden er meer dan 2000 verhalen op de website. ‘Moge er nog vele verhalen bijkomen’ werd er toen gezegd. Er staan nu bijna 3000 verhalen op vertelt Mike. De site is nog steeds een groot succes. Dat komt niet alleen door de verhalen die worden geschreven en op de site worden geplaatst. Mike: ‘We zien ook dat er heel veel mensen reacties plaatsen op die verhalen. Ze hoeven hiervoor geen profiel aan te maken maar kunnen direct iets plaatsen. Reageren is dus erg makkelijk en wordt dan ook massaal wordt gedaan.’ Dit zorgt voor veel interactie op de site, het maakt het levendig. Daarnaast zorgen ook workshops en activiteiten, georganiseerd door het Geheugen van Oost, voor een dynamisch geheel.

40 uur per week
Het Geheugen van Oost staat niet alleen in het gebied van ‘online geheugens’. Mike doet ook onderzoek voor het Geheugen van West, dat tevens onderdeel van het Amsterdam Museum is. En daarnaast zijn er natuurlijk nog talloze andere voorbeelden van ‘online geheugens’ op te noemen. Mensen vinden het leuk om bezig te zijn met herinneringen aan hun buurt, gebeurtenissen uit het verleden. Mike: ‘De zes redactieleden zijn ieder soms wel veertig uur per week bezig met de site. Dit is natuurlijk bijzonder want ze doen alles vrijwillig. Het Amsterdam Museum heeft een tijd wat meer afstand genomen van het Geheugen van Oost. Dat maakte dat er nog meer verantwoordelijkheid op de schouders van de redactieleden kwam te liggen. Gelukkig is het museum er nu weer meer bij betrokken. Het is nu ook meer een echte samenwerking geworden.’ De redactieleden zijn ook degene die verhalen op de site plaatsen. Andere mensen kunnen ook een stuk indienen maar dat wordt dan eerst gecontroleerd voordat het op de site wordt geplaatst. Zonde, vindt Mike. Hij hoopt dat in de toekomst het voor iedereen mogelijk wordt om verhalen direct op de site te plaatsen.

Als het voor iedereen mogelijk wordt om verhalen te plaatsen raken er misschien ook meer mensen bij betrokken. Want ondanks de hoeveelheid verhalen zijn er ook stemmen die op dit moment nog niet veel gehoord worden. Mike: ‘Je ziet dat verhalen van buurtbewoners met bijvoorbeeld een Turkse en Marokkaanse achtergrond in de minderheid zijn. Dat zou kunnen komen doordat de generatie die hier is komen wonen een groot deel van hun jeugd elders heeft doorgebracht. Dit kan natuurlijk veranderen met de nieuwe generatie, die hier wel zijn opgegroeid. Zij hebben veel meer herinneringen aan de buurt.’ Dus wie weet vinden we die verhalen over een paar jaar op de site terug.

Website als geheugen
Mike vertelt dat er een piek is met verhalen uit de jaren zestig. Op het Geheugen van Oost vind je veel vroege geschiedenis. De buurt bestaat ook al heel lang. Maar waarom dan juist zoveel verhalen uit die jaren? Mike: ‘Uit onderzoek is gebleken dat bij zestig en zeventig plussers vaak vroege herinneringen opduiken, die ze eerst waren ‘vergeten’. Zij schrijven veel voor het Geheugen van Oost en hun herinneringen uit hun jeugd komen nu weer naar boven. Ik vind dit soort onderzoeken erg interessant en ik zie het dus ook echt terug bij het Geheugen van Oost.’ Maar als mensen verhalen uit die jaren willen lezen kunnen ze niet makkelijk op tijdsperiode zoeken op de site. Je ziet verschillende onderwerpen voorbij komen. Nergens zie ik een jaartal waar je op kan zoeken. Mike: ‘Nee dat klopt. Je moet de website eigenlijk zien als een echt geheugen. Bij de verhalen woorden trefwoorden geplaatst. En via de trefwoorden kom je weer bij andere verhalen. Op deze manier ontdek je de site.’

Hoe gaat het nu verder? Het Geheugen van Oost is een succes. Ook het Geheugen van West, dat een jaar later is opgericht, doet het goed. Bij elkaar zijn dit al duizenden verhalen maar er is nog zo veel meer over Amsterdam te vertellen. Mike: ‘Hopelijk komen er in de toekomst nog meer geheugens bij. Er zijn nog de andere windrichtingen en er is ook nog het centrum van Amsterdam. Het zou mooi zijn als daar straks ook allerlei verhalen over te lezen zijn. Dan hebben we één groot Amsterdams geheugen’.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie