Zwerfkeien go COMCOL

Afgelopen december woonden we als projectgroep – bestaande uit zes (deels al afgestudeerde) Reinwardt studenten – een congres bij van COMCOL, het ICOM-comité over collecting. In Celje, Slovenië, mochten we op uitnodiging van Leontine Meijer van Mensch, voorzitter van COMCOL, onze ervaringen delen die we binnen het Zwerfkeienproject hadden opgedaan.
COMCOL, Celje 2014

Gedurende drie dagen werden lezingen gegeven door internationale sprekers uit het museale veld. Theorie, praktijk en ethische vraagstukken werden besproken, waarbij de invloed van sociale context en heersende ideologieën op de ontwikkeling van collecties centraal stond. De conferentie opende met het thema ‘ Collecting and collections in times of war or political and social change’, maar er was ook ruimte voor onderwerpen als collectiemobiliteit. Bij dit laatste aspect sloot het Zwerfkeienproject aan. Het jaar 2014 stond bij COMCOL in het teken van de relatie tussen ideologieën, institutionele missies en collectieprofielen van musea.

Tijdens onze Zwerfkeien-afstudeerstages bij de vijf participerende musea hebben de projectgroep leden uitgebreid onderzoek gedaan naar museum– en collectiebeleid. We hebben de verzamelgeschiedenissen van de betreffende musea bestudeerd en meningen en ervaringen van conservatoren, collectiebeheerders en directeuren gebruikt om tot karakterschetsen van de Moderne kunstverzameling te komen die in al deze musea wel aanwezig is. Ondertussen verzamelden we veel informatie met elkaar over de mobiliteitsplannen die al op de agenda staan sinds Hedy d’Ancona in de jaren ’90 de term Collectie Nederland introduceerde maar die nooit tot veel heeft geleid.
We spraken over de barrières om tot samenwerking en verdere uitwisseling te komen en de kansen om collectiemobiliteit te stimuleren. Podium voor onze presentatie op zaterdag 6 december was het bijzondere Cultural Centre of European Space Technologies, een ontmoetingsplaats voor wetenschap en kunst in het minidorpje Vitanje van nog geen 900 inwoners. Die dag was er een speciale workshop over collectiemobiliteit op transnationaal niveau. Aansluitend op een mooie rondleiding en keynotes van museumconsulenten Hillary Bauer en Freda Matassa gaven wij onze presentatie.
Het was heel bijzonder om als groep jonge onderzoekers voor een internationaal gezelschap op te treden. Het veroorzaakte onder ons zenuwen, maar zette bovenal een grote stap in richting toekomst. We hadden besloten om voor deze presentatie afstand te nemen van de Nederlandse verhoudingen, en ons te richten op het toegankelijk maken van het Zwerfkeienproject voor museumvelden elders. Dan krijg je eigenlijk een heel ander verhaal, en wordt duidelijk dat dit thema in een internationale omgeving vanuit een ander perspectief moet worden benaderd. We hebben meer afstand gedaan en de Nederlandse situatie geschetst op het gebied van collectiemobiliteit.
We investeerden meer tijd om de thematiek te introduceren, waardoor minder inhoudelijk (tijdgebrek) op de problematiek kon worden ingegaan.

We ervoeren onder de lezingen en discussies veel over kwetsbare vraagstukken. Vragen over hoe om te gaan met “moeilijk of onbespreekbaar” erfgoed werden aan de kaak gesteld. Herhaaldelijk kwam het onderwerp presentatie van het proces zelf ter sprake. Reinwardt Master Marija Jaukovic sprak over het vergroten van de transparantie van musea om museologische kwesties bespreekbaar te maken. Rajko Mursic, professor Etnologie en Culturele Antropologie in Ljubljana, haakte hierop in: cultureel erfgoed is een veld van betwisting, zo zei hij: ‘het is deel van onze eigen creatie’ . Je kunt je als museum niet politiek neutraal opstellen, daarom is het belangrijk om vragen op te wekken bij de bezoeker. Nina Gorgus, curator bij het Historisches Museum Frankfurt, verwoordde heel mooi dat collecties eigenlijk ‘tijdcapsules’ zijn, en dat ze gereanimeerd moeten worden.

Hartelijke groet van de zwerfkeien, Sarah van Ree, Jolijn Boland, Charda Janssen, Charlotte den Hoed, Carlien Lammers, Annosh Urbanke


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie