Interview met Roy Cremers

Een interview met Roy Cremers, directeur van voordekunst.

Roy Cremers initiëerde in 2009 voordekunst.nl, het eerste Nederlandse crowdfundingplatform voor kunst en cultuur. Daarvoor was hij onder andere werkzaam bij het Amsterdams Fonds voor de Kunst en foam. In de afgelopen vier jaar is er op voordekunst ruim zes en half miljoen euro gedoneerd aan projecten en is het platform uitgegroeid tot dé expert op het gebied van crowdfunding in Nederland. Ik stelde Roy een aantal vragen over zijn visie op voordekunst en zijn ideeën over de toekomst van de Nederlandse culturele sector.

Hoi Roy! Ik wil het graag met je hebben over crowdfunding. Het wordt gestimuleerd door fondsen, de overheid en stichtingen, mede door het ondernemerschap dat erbij komt kijken. Wat is ondernemerschap voor jou?

Voordekunst is ooit ontstaan uit een onderzoek dat ik heb gedaan vanuit het Amsterdams Fonds voor de Kunst, met de vraag hoe wij ondernemerschap konden stimuleren. Ik ben toen in de eerste instantie gaan kijken naar financiële instrumenten. Omdat het AFK een fonds is en toen alleen nog subsiedies verstrekte, betekende dat eigenlijk dat de enige tegenprestatie van de aanvrager het uitvoeren van het project is. Daar zit verder geen financiële verplichting aan. Vanuit daar zijn we na gaan denken over het inzetten van meer financiële prikkels om dat ondernemerschap te stimuleren. We dachten toen aan leningen naast subsidies, want een lening moet je terugbetalen. Dan ga je er als aanvrager al veel meer over nadenken hoe je dat op langere termijn kunt gaan aanpakken. Inmiddels verstrekt het AFK ook leningen in samenwerking met Cultuur-Ondernemen.

Ik kwam er echter al snel achter dat ondernemerschap eigenlijk veel meer met draagvlak te maken heeft. Als jij als maker of als instelling kan laten zien dat er een publiek voor je is dat jou belangrijk vindt, dan ben je veel ondernemender bezig dan wanneer je alles financieel op orde hebt. Het is natuurlijk een kwestie van en-en, maar het draagvlakaspect van ondernemen werd nogal eens vergeten. Crowdfunding is dan eigenlijk het ideale instrument: aan de ene kant spreid je je financieringsmix doordat je, naast het aanvragen van subsidies, ook andere manieren gaat verzinnen om je project te realiseren. Tegelijkertijd bouw je ook een achterban op die je project nu steunt voor tien of twintig euro. Wanneer je het contact met hen verduurzaamt geven ze na een tijdje misschien ook wel meer, of willen ze je steunen ze je als bedrijf.

Een ander aspect van ondernemerschap vind ik ook innovatie en zelfreflectie, ik noem ze nu even in één adem. Volgens mij is het belangrijk dat je jezelf als instelling regelmatig onder de loep neemt: wie ben ik en voor wie of wat doe ik het? Welke nieuwe diensten of producten kunnen we ontwikkelen om nieuw publiek te bereiken of om onze dienstverlening te verbeteren? Innovatie en zelfreflectie vind ik dus ook twee kernelementen van ondernemerschap.

Kun je met dat in het achterhoofd een voorbeeld geven van iemand die volgens jou een echte ondernemer is?

Als ik een echte Amsterdamse ondernemer moet noemen, ik kijk dan even naar voordekunst: Daria van den Bercken. Daria is pianist en heeft in 2011, helemaal in het begin van voordekunst dus, op voordekunst gestaan met Händel at the Piano (http://www.voordekunst.nl/vdk/project/view/158-h-ndel-at-the-piano) om de muziek van Händel bij een breder publiek te brengen. Zij is eigenlijk de eerste klassieke musicus die op voordekunst heeft gecrowdfund. De klassieke muziekhoek kan best een conservatieve hoek zijn, maar inmiddels is een behoorlijk groot deel van de projecten op voordekunst van klassieke musici. Daria is echt iemand die op een hele vernieuwende manier naar zichzelf kijkt als uitvoerend musicus, maar ook naar de discipline waarin ze actief is.

Klinkt als een spannend project. Denk je dat het vernieuwende aspect van haar ook heeft geleid tot het succes van haar crowdfundingcampagne of zijn er ook nog andere voorbeelden te noemen die zij goed heeft aangepakt?

Enerzijds was het dus al vernieuwend dat zij ging crowdfunden voor een project over klassieke muziek. Anderzijds ging haar project ook over het presenteren van de muziek van Händel op een hele toegankelijke manier. Ze speelde de muziek bijvoorbeeld in cafés waar normaal geen klassieke muziek werd gedraaid. Ook zocht ze actief naar partners om mee samen te werken. In het filmpje was ze te zien op een aanhangwagen met haar vleugel erop waarmee ze door Amsterdam reed terwijl ze de muziek speelde en dat was weer onderdeel van het Grachtenfestival (http://www.grachtenfestival.nl). Zo koppelde ze de partners dus aan haar project.

Even terug naar die lancering. Crowdfunding was 4 jaar geleden nog relatief onbekend en nu is het eigenlijk niet meer weg te denken. In welke opzichten is voordekunst denk jij nog meer veranderd de afgelopen 4 jaar?

In het begin hadden we eigenlijk geen idee. Crowdfunden, je had er een site voor nodig, makers en donateurs. Inmiddels hebben we veel meer kennis en inzicht over hoe je de kans op succes zo groot mogelijk maakt. Daardoor kunnen we nu ook veel meer begeleiding op maat bieden. Ik denk ook dat de vooroordelen die toen over crowdfunding bestonden nu minder zijn. Bijvoorbeeld dat crowdfunding een oplossing zou zijn voor alle financiële problemen of dat crowdfunding echt maar eenmalig kan werken. We zijn erachter gekomen dat als jij als maker je best doet om je publiek en donateurs betrokken te houden, je best eens per jaar een crowdfundingactie kunt opzetten.

Ik denk dat überhaupt de mentaliteit in de sector aan het veranderen is. Vier jaar geleden was de algemene sfeer eigenlijk wel negatief. Je hoorde veel geluiden als “er gaat bezuinigd worden en we worden weggezet als een sector die er niet toe doet”. Ik denk dat er nu veel meer realiteitszin is en dat veel mensen inzien dat het ergens ook nodig was dat er wat ging veranderen. Over ondernemerschap wordt al jaren gesproken. Er waren echter nooit financiële consequenties verbonden aan het wel of niet ondernemer zijn - als je het niet deed maakte het ook niet echt uit. Nu er gekort wordt merk ik wel dat dat ook een positief effect heeft gehad: er wordt logisch nagedacht en bijvoorbeeld gekeken naar samenwerkingen. Dat is fijn! Wat je nog wel ziet is dat er nog steeds redelijk wat instellingen ‘op slot’ zitten qua personeel, waar veel uit is gegaan maar geen mensen binnenkomen. Ik hoop voor de sector dat dat nog gaat veranderen, zodat daar nog een verjonging plaats gaat vinden.

Het businessplan met de plannen voor voordekunst voor de komende vier jaar is net gepubliceerd. Heb je daarbuiten nog dromen of wensen voor voordekunst of de sector?

Ik denk dat de kunstsector zich meer zou moeten verenigen. Niet zozeer in de vorm van lange overleggen en samenwerkingen, maar wel in het met één stem naar buiten toetreden, ook in het politieke debat. Over een tijdje zijn er alweer verkiezingen en ik heb nog niet het idee dat er vanuit de sector een heel sterk geluid is waarmee we een antwoord kunnen bieden op eventueel aankomende bezuinigingen. Het is volgens mij altijd goed naar het bredere publiek toe om een duidelijk gezicht te hebben.

Ik denk daarnaast ook dat het belangrijk is om te laten zien wat de impact van kunst en cultuur is. Het is moeilijk om dat tastbaar en begrijpelijk te maken voor het grote publiek, maar daar ligt ook de uitdaging en daar draait het uiteindelijk om. Mensen die al in kunst geïnteresseerd zijn kunnen het belang van kunst wel inschatten. Het bredere publiek denkt nu vaak nog ‘die kunstsector, daar heb ik niks mee’. Wanneer je die groep op een betekenisvolle manier kunt betrekken toon je pas echt je waarde aan als sector.

Als afsluiter: heb je nog een gouden tip die je een startende crowdfunder mee zou willen geven?

Het klinkt misschien te licht, maar probeer het als een spelletje te zien. Zorg dat er, naast alle praktische zaken, ook een uitdaging voor jezelf in zit. Vier de momenten dat je een mijlpaal hebt bereikt en deel die ook met je donateurs, betrek ze erbij. Als zij zien dat jij het leuk vindt, motiveert hen dat ook om je te steunen!


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie