Wat is nou precies een cultureel ondernemer?

Je komt deze twee woorden tegenwoordig overal tegen: cultureel ondernemerschap of cultureel ondernemer. Maar wat is dat precies en weet iemand dat eigenlijk wel? Door de bezuinigingen in de culturele sector is het natuurlijk goed om met een ondernemende inslag te gaan kijken. Maar wie mag zich een cultureel ondernemer noemen en wat voor opleiding of werk moet je dan eigenlijk hebben volbracht?

Het bedrijf Cultureel - Ondernemen geeft er de volgende definitie aan, "Cultureel-Ondernemen verbindt de culturele sector met ondernemerschap zou je wel kunnen zeggen, het lijkt simpel. Maar in een sector waarin het artistieke product voorop staat en niet het verdienen is het minder eenvoudig dan gedacht. Wat wel duidelijk is, is dat het huidige verdienmodel subsidie, met publieksinkomsten en sponsoring onvoldoende zekerheid biedt voor de toekomst. Als ondernemer in de culturele sector moet je van veel meer markten thuis zijn: artistiek, publiek, markt, partnerschappen en maatschappelijk draagvlak."

Ik denk dat het grootte verschil tussen ondernemen en cultureel ondernemen is dat er een extra dimensie bij cultureel ondernemen zit. Een cultureel ondernemer streeft ook culturele, oftewel artistieke doelstellingen na, niet in plaats van, maar naast de gebruikelijke zakelijke doelstellingen. Cultureel ondernemen kan dus ook wel gedefinieerd worden als: Ondernemerschap waarbij gestreefd wordt naar een optimale balans tussen zakelijke en artistieke doelstellingen.

Ik heb zelf de minor cultureel ondernemen vorig jaar op de Reinwardt Academie gevolgd. Ik heb deze minor gekozen omdat ik zelf vond dat in de huidige erfgoedsector mensen met een ondernemende inslag erg gewenst zijn en hiernaast dacht ik ook dat ik sneller een baan zou krijgen als ik een wat meer op marketing gerichte achtergrond zou hebben. Om een beter antwoord te krijgen op mijn vraag heb ik mijn Minor Docenten, Marjan Otter en Bob Crezee, benaderd. Welke initiatieven of personen schreeuwen nu echt 'cultureel ondernemerschap' volgens hen?

Marjan Otter duwde mij in de richting van Daniel van Veen. Marjan gaf aan dat zij initiatieven die met niets beginnen en alleen het idee hebben dat iets wel leuk zou kunnen zijn, het mooist vindt. Daniel van Veen van de huiskamerfestivals draagt dit uit. Het bedrijf dat Daniel van Veen samen met zijn collega Dorien Haan heeft opgericht heet Theater in Huis. Ze ontwikkellen festivals en theaterconcepten. Daniel van Veen zegt hier zelf over: 'Dat doen we op eigen initiatief en in opdracht. We gaan uit van een locatie en bedenken welk concept daar het beste bij past. We werken nauw samen met de opdrachtgever om zo een sterk mogelijk concept neer te zetten'. Marjan geeft aan dat wij erg veel inspiratie op kunnen doen bij hem om dit ook in de erfgoedsector toe te passen.

Bob Crezee liet de naam Emma van Oudheusden vallen. Emma Oudheusden is directeur van Het Grachtenmuseum, hiernaast is ze ook ex-reinwardter en cultureel ondernemer. Emma studeerde af op een onderzoek over authenticiteitsbeleving van bezoekers in interieurs en historische huismusea. Het grachtenhuis brengt verschillende aspecten van het culturele veld samen, zoals functies van een museum, monument, historisch huis, experience en een bezoekerscentrum. Onder leiding van Emma lanceert het grachtenhuis in 2014 een innovatief grachtenlab. Emma van Oudheusden zoekt naar nieuwe manieren van presenteren en van museumbegrippen. Ze wil op een nieuwe manier cultuur aan de man krijgen.

Dit is nog maar een kleine selectie van een groot scala aan voorbeelden van culturele ondernemers en cultureel ondernemerschap. Naast dat er een steeds grotere community van culturele ondernemers ontstaat blijft het lastig om als cultureel ondernemer overeind te blijven staan. Het is geen makkelijke wereld en je dient erg veel doorzettingsvermogen te hebben. Tegenslagen liggen telkens op de loer, maar het opzetten van nieuwe ideeën en initiatieven met betrekking tot cultuur en cultuurparticipatie vormen een enorme bijdrage aan het culturele veld.

Dit maakt alleen niet dat het mij duidelijk wordt wie er precies onder cultureel-ondernemen vallen. Ik dacht zelf altijd dat het ophield bij een marketing gerichte taak in de culturele sector maar nu zie ik dat dat niet zo is. Ik denk dat het kan verschillen van schrijver, initiator, kunstenaar tot marketeers. Met wel allemaal hetzelfde doel: Ze zoeken nieuwe manieren om artistieke doeleinden aan de man te krijgen en ze zoeken naar nieuwe manieren van beleid en vormgeving van cultuur. Als cultureel ondernemer heb je zeker een uitdagend leven en interessant bovenal. Ik hoop dat ik mij over een jaar ook cultureel ondernemer kan noemen.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie