'Een unieke kans' In gesprek met Esther Vriens over Erfgoedtalent

b3182916a733dedd838a28bac636bace.jpg
Eind 2014 is Erfgoedtalent opgezet om een probleem op te lossen, net afgestudeerden aan betaalde werkervaring helpen.  Interview met Esther Vriens, directeur Vriens Archeo Flex en mede-initiatiefneemster van Erfgoedtalent, over Erfgoedtalent.

Wat is Erfgoedtalent?

Erfgoedtalent is een project waarin we afgestudeerden de kans willen bieden om betaalde werkervaring op te doen binnen de erfgoedsector om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten.

Door wie is Erfgoedtalent opgericht?

Erfgoedtalent is ontstaan vanuit twee organisaties. LCM, landelijk contact museumconsulenten, en Vriens Archeo Flex. LCM is een samenwerkingsverband van de museumconsulenten in Nederland. Zij ondersteunen musea met als doel kwaliteitsverbetering en vergroting van publieksbereik.  Vriens Archeo Flex is een landelijk opererend bemiddelingsbureau binnen de sector cultureel erfgoed. Zij hebben samen dit project opgezet om pas afgestudeerde een kans te geven om betaalde werkervaring op te doen. Betaald werk is voor Erfgoedtalent echt een uitgangspunt, het is dus geen stageplaats. We hebben in eerste instantie geprobeerd om loonkostensubsidie te verkrijgen. Dit is helaas niet gelukt. Om toch iets terug te kunnen doen voor het erfgoedtalent, omdat ze de eerste drie maanden alleen een vergoeding krijgen, bieden wij een opleidingstraject aan. Dit wordt gefinancierd door Asscher gelden, subsidie.

Hoe ziet het traject van Erfgoedtalent er eigenlijk uit?

Het project duurt één jaar en is opgedeeld in twee fasen. Elke fase bestaat uit zes maanden waarbij een erfgoedtalent drie maanden middels een vergoeding werkervaring op gaat doen en daarna drie maanden betaald krijgt. Daarna gaan de erfgoedtalenten naar een andere kansplaats voor de volgende zes maanden van het traject. Aan dat salaris zit een bedrag vast van elf euro bruto per uur. Waarbij een minima gesteld wordt van drie dagen per week werken, zowel de stageperiode als de betaalde werkervaringsperiode waarbij  in werkzaamheden geen verschil is.  Tijdens het traject is er één keer in de twee a drie maanden een bezoek op locatie. Wij gaan dan op bezoek bij de kandidaten en voeren evaluatiegesprekken met de organisatie en de kandidaten.

Wat erfgoedtalent onderschat heeft is dat organisaties ook geïnteresseerd zijn om iemand een jaar in huis te halen in plaats van maar zes maanden. Maar sommige organisaties geven aan dat ze graag iemand een jaar in huis halen, dan hebben zij er allebei meer aan. Erfgoedtalent kan meer diepgang krijgen en wij hebben er als organisatie meer profijt van. Na een half jaar beginnen ze dan wel weer binnen deze organisatie met drie maanden stagevergoeding en daarna drie maanden betaalde werkervaring. We gaan evalueren of dat wenselijk is.

Doen veel organisaties of kandidaten liever een jaar bij dezelfde organisatie?

Op dit moment is het 50/50. Dit is iets wat aan jezelf ligt, het is je eigen keuze. We gaan binnen dit project echt uit van de wensen van de kandidaat, het erfgoedtalent. Als je bij ons in het project zou stappen mag je zelf aangeven wat je top 5 is waar je graag terecht zou willen komen of waar jij juist graag werkervaring op zou willen doen.

Jullie hebben dus keuze uit kansplaatsen op allerlei gebieden in de erfgoedsector?

Ja, van beheer & behoud, marketing, fondswerving tot aan archeologie gerelateerde plaatsen. Er zit eigenlijk van alles aan kandidaten tussen, dus ook aan kansplaatsen. Dat varieert van een museum waar iemand volledig zelfstandig een project leidt, als projectsecretaris. Zoals tentoonstellingen zelf opzetten, maar ook bijvoorbeeld bij RCE waar mensen werkzaamheden verrichten ten aanzien van een bepaalde erfgoedmonitor.

Dus eigenlijk is het heel erg breed waar je terecht zou kunnen komen?

Ja, je mag totaal zelf invullen wat je zou willen ontwikkelen en waar je dat wilt doen. Het leuke daaraan is dat je bijvoorbeeld in dat half jaar erachter komt dat iets het totaal niet voor je is en je dus graag verder wilt met een andere richting. Of dat je het helemaal geweldig vindt en graag bij die plek zou blijven of een soortgelijke functie bij een andere organisatie zou willen. Je hebt dan ook echt die mogelijkheid om werkervaring in verschillende richtingen op te gaan snuiven.

Wat houdt het opleidingstraject tijdens het project precies in?

Je kan denken aan cursussen beheer & behoud, begroting, schrijfvaardigheid, fondsenwerving, educatie, Adlib en 3-daags projectmatig werken. Opfriscursussen zijn aanwezig, maar er zijn ook cursussen zoals projectmatig werken, waar ook professionals aan meedoen. Dat is dus een gemengde groep van erfgoedtalenten en professionals uit het werkveld.

Voor het opleidingstraject werken we op het moment samen met VakmanNU en huren we ook andere organisaties in. Voorbeelden hiervan zijn Cultuur & ondernemen die trainingen binnen ons project organiseert en daarnaast Berenschot. Dit zijn gerenommeerde partijen die hieraan deelnemen. Daarnaast zijn er ongeveer 12 scholingsdagen per blok in een periode van 6 maanden.

Afgelopen jaar is het eerste jaar geweest waarin Erfgoedtalent echt actief was. Hoe bevalt dat tot nu toe?

We zijn begonnen met een spin-off op de congressen die eind 2014 waren. We hebben op het Museumcongress, Reuvensdagen, Cultuur in Beeld en Monumentencongres gestaan. De eerste plaatsing van een erfgoedtalent was uiteindelijk in januari 2015. Dus komend jaar januari komt het eerste erfgoedtalent uit het traject.

IMG_0019-1.JPG

Foto: Esther Vriens

Zou je nu al kunnen zeggen, na nog geen jaar, dat het project wordt doorgezet?

Ja, wij gaan zeker door! Dat is voor ons al duidelijk, hoe dan ook. Het enige wat er kan zijn is dat de subsidie op een gegeven moment op is en dat we dus qua opleidingstraject iets anders moeten gaan bedenken, maar het project gaat hoe dan ook door. De consequentie zou dan zijn dat we de scholing uiteindelijk moeten laten vallen en dat zou heel erg jammer zijn, maar ik denk dat we daar wel een creatieve oplossing voor vinden.

Als je nu afgestudeerd bent is het werkveld niet optimaal. Je komt moeilijk aan een baan vanwege gebrek aan betaalde werkervaring. U bent mede-initiatiefneemster van erfgoedtalent, waaruit is dit project voortgekomen?

We merkten dat er een behoorlijke vergrijzing in de markt plaatsvindt, dat is een landelijk gegeven. Vriens Archeo Flex opereerde voornamelijk in de archeologische sector en wij wilde al heel lang breder richting de museale sector. Doordat ik met iemand een intakegesprek heb gehad ben ik in contact gekomen met Agnes Vught van LCM. Op dat moment was zij bezig met het uitdenken en opzetten van dit project en daar mochten wij aan meewerken. Dit is gebeurd en uiteindelijk is het samen opgezet.

Het komt enerzijds dus voort uit een stukje vergrijzing, maar anderzijds uit het hoge percentage stagiaires en vrijwilligers waarmee gewerkt wordt in de sector. Hierdoor komen mensen die net afgestudeerd zijn en die heel graag werkervaring op willen doen, niet aan een betaalde baan. Ze worden afgewezen omdat musea toch wel stagiaires en vrijwilligers kunnen krijgen en hiervoor geen dure kracht hoeven in te schakelen zonder enige ervaring. Dit is een probleem waar Erfgoedtalent echt iets aan wilt doen. Ook wordt de invulling van vacatures veelal binnen het bestaande netwerk opgelost, wat heel logisch is. Maar hierdoor worden de kansen voor nieuwkomers beperkt. Het is daarnaast denk ik ook een stukje opvoeding voor de erfgoedorganisaties, waar wij zullen zeggen; je kunt niet een afgestudeerde aantrekken om op vrijwillige basis 3 jaar de functie van conservator te laten vervullen. Je hebt een verantwoordelijkheid richting de markt om te zorgen dat er over 5 jaar ook jonge erfgoedprofessionals in organisaties te vinden zijn. Het mooie van dit project is dat je deze talenten daardoor ook echt iets kunt laten doen in organisaties.

Maar kan iedereen zich zomaar aanmelden als erfgoedtalent?

Nee, Erfgoedtalent heeft een behoorlijke screening, het is niet zo dat je zomaar aan dit project mee kunt doen. Je begint met het insturen van je CV en die wordt beoordeeld of je voldoet aan de eisen. Daarna kom je op intake op kantoor en als je daar doorheen bent ga je een pitch doen voor een commissie. Die uiteindelijk een go of een no go geeft. Maar niet iedereen komt hier doorheen. Al heb je nog zo’n mooi cv en een goede intake, als je niet duidelijk kan vertellen wat je wilt tijdens de pitch, dan kan het zijn dat we niet met je verder gaan. Je moet zelf ook echt uitdenken wat je wilt: ik ben afgestudeerd, hier sta ik nu, ik heb daar stage gelopen en dit is waar ik heel graag naar toe wil. Dus we verwachten een professionele werkhouding, zowel in het volgen van de cursus, als hoe jij jezelf oriënteert en daar ga je zelf ook aan meewerken.  Het is een samenspel tussen de organisaties, erfgoedtalent en jij als kandidaat.  Als we merken dat er gaandeweg te weinig inzet uit de kandidaat komt, kan het traject dus helaas ook ophouden.  

Dus de criteria zijn redelijk hoog om toegelaten te worden tot het project?

Nou dat valt in eerste instantie wel mee, we hadden eerst leeftijdscriteria, omdat Asscher daar eisen aan stelde, maar deze hebben we los mogen laten. Mensen moesten eerst onder de 27 zijn, dat hoeft niet meer persé. Je ziet natuurlijk dat mensen langer doen over de studie omdat ze geen baanzekerheid hebben. Het belangrijkste criterium is dat je niet langer dan twee jaar geleden afgestudeerd mag zijn en je mag nog geen betaalde werkervaring hebben. Als iemand al een jaar bij een organisatie betaalde werkervaring opgedaan heeft en dan denkt; dat is een mooie vervolgtraject op mijn loopbaan, dan kijken we eventueel via Archeo Flex wat we daarmee kunnen, maar niet binnen Erfgoedtalent. Het kan gezien worden als een vervolgtraject/ opstapje naar een betaalde baan als je deze nog niet hebt kunnen bemachtigen.

Zeggen organisaties snel ja tegen een kansplek om een talent te plaatsen?

Het hangt vaak van financiën af. Ze zijn ontzettend enthousiast, alleen de kleine twijfel hangt dus op financiën. Ze hebben bijvoorbeeld dit jaar geen geld. Maar dit heeft niet zozeer te maken met de grote van een organisatie, want we hebben bijvoorbeeld ook in Friesland een piepklein museum die het er toch voor over heeft om bij hun een Erfgoedtalent in huis te nemen. En ze proberen dan vanuit de provincie toch de financiering hiervoor rond te krijgen.

Wat voor achtergrond hebben de meeste kandidaten van erfgoedtalent dan eigenlijk tot nu toe?

De meeste zijn toch wel vanuit de Reinwardt Academie gekomen. Daarnaast bijvoorbeeld kunst en cultuurwetenschappen van de universiteit of andere cultureel erfgoed gerelateerde opleidingen.  We merken wel hoe gespecialiseerder je bent, hoe lastiger het is om je ergens te plaatsen. Er zijn best veel aanmeldingen de laatste tijd bij Erfgoedtalent en we zijn dus ook niet aan het promoten. Ik heb mij laten vertellen dat er ongeveer 700 erfgoed gerelateerde afgestudeerden zijn per jaar en dat kunnen wij natuurlijk niet aan. We willen echt mensen hebben die hiervoor willen gaan en niet die het in de schoot geworpen krijgen.  

Wat voor feedback is er tot nu toe vanuit de erfgoedtalenten aan Erfgoedtalent geweest?

Wat ik hoor van de kandidaten is dat ze heel erg kunnen werken aan hun netwerk. Met elkaar, maar ook door ons. We hebben alle afgevaardigde mensen binnen LCM, dus uit elke provincie één die betrekken we natuurlijk ook bij het project. Zo krijg je een heel netwerk om je heen waar je iets mee kunt. Netwerk opbouwen is een hele belangrijke motivatie voor dit project, iets wat erg belangrijk is. Het helpt enorm met het vinden van een baan. Vacatures worden namelijk heel vaak binnen al bestaande netwerken opgelost en dat is op zich natuurlijk heel erg logisch. Alleen is het daardoor nog moeilijker voor mensen die dus net klaar zijn, om in dat netwerk te komen. Erfgoedtalent is een opstap om de jongere generatie in de erfgoedsector aan het werk te krijgen en door te laten stromen in een betaalde baan.

Als de kansplaatsen eenmaal een erfgoedtalent in huis hebben, zijn ze ook laaiend enthousiast. Want die mensen brengen een frisse wind in de organisatie, ze brengen andere ideeën mee, ze zijn op social media gebied anders bezig, andere benadering van de doelgroepen. En doelgroepen die men binnen wil krijgen, die zitten binnen de leeftijdscategorie van de mensen die net afgestudeerd zijn. Dus dat is heel belangrijk voor deze organisaties.

Het grootste compliment zou zijn om de erfgoedtalenten dadelijk daadwerkelijk te zien uitstromen in de erfgoedsector in een betaalde baan.

Waarom zou je mee willen doen aan Erfgoedtalent?

De erfgoedtalenten die nu deelnemen aan het project, die moeten het denk ik vertellen. Ik kan natuurlijk uit mijn rol als werkgever en begeleider er wel iets van vinden, maar de dingen die we horen van de erfgoedtalenten is vooral dat ze zo ontzettend blij zijn dat ze deze kans krijgen. Het project kwam uit op het juiste moment, omdat het nu dus heel moeilijk is om een baan te vinden. En dat we met de contacten en het netwerk wat we hebben, gemakkelijke ingangen hebben binnen organisaties waardoor het dus wel lukt. We hebben niet voor niets 22 plaatsingen bij hele verschillende organisaties en hele verschillende functies gerealiseerd en ook het doorplaatsen moet lukken. Daarnaast is de combinatie van het zijn met de groep erfgoedtalenten op de lesdagen, iedere maandag. Je doet het alleen, maar je hebt wel mede-erfgoedtalenten die in het zelfde schuitje zitten en waar je op terug kunt vallen. En als mensen gedurende het project bijvoorbeeld zeggen, ik wil graag geholpen worden, want ik kan niet zo goed persberichten schrijven, dan zorgen we ook voor een mentor die hen daarbij kan begeleiden. Dus dat is eigenlijk nog een extra toevoeging, je focussen op jouw graag te ontwikkelen leerdoelen.

Dus eigenlijk kan erfgoedtalent gezien worden als een unieke kans als jong afgestuurde erfgoedprofessional?

Ja, het is een unieke kans. Wij moeten ons natuurlijk nog bewijzen dat daadwerkelijk de uitstroom naar de arbeidsmarkt een betaalde baan op gaat leveren. Maar de eerste die nu in januari vrij gaat komen is er eigenlijk vrijwel zeker van dat ze na de periode van erfgoedtalent voor minimaal een half jaar mag blijven bij de organisatie waar ze nu geplaatst is. En dan heeft ze natuurlijk al anderhalf jaar betaalde werkervaring op haar CV staan.  Dan is het natuurlijk veel makkelijker om ergens anders binnen te komen.

Wij hopen dat door de unieke combinatie van scholing, betaalde werkervaring, en begeleiding je inzetbaarheid wordt vergroot.

Ik krijg er ontzettend veel energie van, het is enorm leuk om met jonge mensen te werken en daar daadwerkelijk resultaat in te zien, mensen te zien groeien.

 

Ben jij geïnteresseerd in Erfgoedtalent?

Kijk op www.erfgoedtalent.nl


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie