De schoonheid van het deprimerende

Het EYE Museum Amsterdam wijdt een grote tentoonstelling aan de Italiaanse filmregisseur Michelangelo Antonioni (1912-2007). De tentoonstelling is te bezoeken vanaf 12 september 2015 tot 17 januari 2016.

De films van Antionioni worden gezien als het startpunt van de moderne cinema. Zijn werken, waarbij het meer over het beeld gaat dan over het verhaal, waren erg vernieuwend.
Met name zijn filmtrilogie L’avventura, La notte en L’eclisse worden gezien als een omslag in de filmindustrie. De stillistische beelden bieden een sombere leegte en de scenario’s gaan vaak over miscommunicatie zonder dat er veel gebeurt. Actrice Monica Vitti speelt vaak de hoofdrol en wordt ermee bekend om haar dramatische, wanhopige blikken in de camera.

Plakboeken
Wanneer ik door de zware entreedeur de tentoonstelling instap, kom ik in een donkere ruimte. De zaal wordt onderverdeeld door verschillende losstaande, donkergrijze wanden waarop teksten te lezen zijn over het leven van Michelangelo Antonioni. Alles is chronologisch beschreven: van zijn geboorte in Ferarra tot zijn overlijden en het nalaten van zijn archief aan zijn geboorteplaats. Dit archief is naast filmfragmenten op de wanden terug te vinden in de vitrines. In simpele hoekige bakken begint het archief met het tonen van de jeugd van Antonioni. Ik buig me over de verschillende plakboeken met plaatjes van acteurs en actrices, waaraan te zien is hoe de filmmaker al op jonge leeftijd geïnterresseerd is in cinema. Al snel wordt duidelijk hoe deze fascinatie zich later heeft ontwikkeld. Terwijl ik door de donkere zalen van het museum loop, word ik overrompeld door de stillistische filmfragmenten die goed het oeuvre van de kunstenaar laten zien.

Bloemen eten
Op klein formaat worden bij de teksten op de wanden fragmenten getoond van documentaires die Antioni gemaakt heeft. Een voorbeeld hiervan is Superstizione (1949), een korte documentaire die gaat over bijgeloof in Zuid-Italië, zoals het eten van bloemen zonder handen om gelukkig te trouwen. Mooi gefilmd en grappig om te zien.
Aan de grotere wanden of aan de vaste muur wordt op groter formaat materiaal getoond. Hier zijn fragmenten van verschillende speelfilms van Antonioni te bewonderen. Ik loop rustig tussen de wanden door en wanneer een beeld me grijpt blijf ik even staan. Vaak resulteert dit in het plaatsnemen op één van de bankjes, die centraal in elke ruimte staan. Evenals de andere bezoekers blijf ik dan een paar minuten zitten. Wanneer de scene sluit met een zwart scherm loop ik weer verder.

Schilderijtjes van bergen
De filmfragmenten spelen de hoofdrol, maar juist de afwisseling van beeld aan de muren en materiaal in de vitrines geeft een duidelijk beeld van de modernistische filmmaker en zijn manier van werken.
In de vitrines liggen naast de plakboeken uit zijn jeugd namelijk ook originele scenario’s, foto’s en persoonlijke brieven en verhaaltjes. In de laatste zaal word ik verrast door een wand die vol hangt met kleine aquarel schilderijtjes van vage berglandschappen. Deze heeft Antonioni op klein formaat geschilderd en op dezelfde wijze als bij foto’s uitvergroot door ze af te drukken. Bij de schilderijtjes heeft dit effect op de kleur en vorm, wat volgens de kunstenaar nieuwe aspecten van de realiteit onthult. 
12166969_966513600057609_1027726163_n.jpg

De afwisseling van filmfragmenten en de diversiteit van het materiaal maken een sterke indruk op me. Ik ben vooral onder de indruk van de schoonheid van Antonioni’s sombere en deprimerende beelden. Een bijzondere tentoonstelling die zeker de moeite waard is!


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie