Danza de la vida y la muerte

Ieder land kent tradities die om de één of andere reden gevoelig liggen. In Nederland is dit bijvoorbeeld zwarte Piet en in Spanje is dit het stierenvechten (corrida de toros). Vanaf 1 januari 2012 is in de noordelijke Spaanse regio Catalonië stierenvechten verboden. Nationaal en internationaal is er veel te doen om dit onderdeel van de Spaanse cultuur en wordt de druk steeds hoger om het stierenvechten helemaal te verbieden.

Het lezen van deze tekst kost je ongeveer vijf minuten. Voor een extra dimensie kun je Helmut Lotti’s Toreador aanzetten op Youtube.

Omdat het Stierenvechten zo onder vuur ligt, wilde ik graag zelf een gevecht bij wonen. En waar kan dit beter dan in de grootste arena van Spanje: Plaza de Toros Las Ventas. Ik wilde er een mening over kunnen vormen uit eigen ervaring, want je weet pas dat je geen spruitjes lust nadat je ze zelf geproefd hebt, zoals mijn oma altijd zei. 

Sport of dierenmishandeling?

De gids die mij vertelde over het stierenvechten begon zijn uitleg door te vertellen dat het  stierenvechten absoluut niet als sport gezien moet worden. Stierenvechten is een “dans van het leven en de dood” en ieder gevecht volgt een strak tijdschema.  De gids legde uit dat, hoewel de kans groot is dat de stier sterft, het ook voor kan komen dat een stier levend de arena verlaat. Maar het is voor de torero’s (de stierenvechters) ook niet vanzelfsprekend om levend de arena te verlaten. De torero’s eten bijvoorbeeld op de dag van het gevecht niet, dit doen ze zodat zij met spoed geopereerd moeten kunnen worden en zij dan nuchter moeten zijn.
Zoals ik al schreef verloopt een gevecht volgens een strak tijdschema, wanneer de maximale tijd wordt overschreden wordt dit door de toeschouwers gezien als onnodig lijden van de stier en zullen zij de torero’s uitfluiten.

Stier opzoek naar de torero’s
Stier op zoek naar Torero´s.

Het gevecht
Op een middag worden zes gevechten geleverd van ieder 20 minuten. Het gevecht begint wanneer de stier in de arena gelaten wordt. De stier wordt uitgedaagd door assistenten van de matador (de man die de stier dood) om te zien òf en hoe de stier vecht. Als de stier goed gevonden wordt dan gaan de assistenten de arena uit en komen er twee picadors de arena in. Dit zijn mannen op paarden (welke een harnas dragen en geblinddoekt zijn) die de stier twee maal met een lans in de nek steken om het lastig te maken voor de stier om zijn nek omhoog te bewegen.
Hierna is het aan de banderilleros om drie keer twee banderilla’s (versierde stokken) in de nek van de stier te steken. Omdat de stier inmiddels vermoeid is, is het vooral de bedoeling om de stier niet stil te laten staan.
Na deze fase begint wat de meeste mensen zullen herkennen van het gevecht. De matador komt de arena in en gaat het gevecht aan. Voor zes gevechten zijn er drie matadors die verschillen in ervaring. De meest ervaren matador vecht het eerste en vierde gevecht en de minst ervaren matador vecht het derde en zesde gevecht. Ik had mijn vrienden beloofd te gaan juichen als een matador door een stier te grazen zou worden genomen. Echter, de sfeer in de arena is als die tijdens een spannend en  indrukwekkend evenement en ik kon het niet opbrengen te juichen. In deze fase van het gevecht staat de eer van de matador ook op het spel. De kunst is voor de matador om zo dicht mogelijk op de stier te komen, dit maakt het gevecht riskanter. Hoe dichter op de stier, des te harder roepen de toeschouwers “olé” om hun waardering te laten blijken.

De matador nadat hij twee keer op de hoorns is genomen.
Een matador nadat hij twee keer op de hoorns is genomen.

Staande ovatie of boe-geroep
Het doden van de stier kan een uitlopen op een blamage voor de matador of het maakt hem een held zoals die alleen in Griekse mythen beschreven wordt. Door een krom zwaard precies en perfect in de nek van de stier te steken, en zo het hart te doorboren, zal de stier vrijwel gelijk sterven. Dit is  makkelijker gezegd dan gedaan en vaak moet de matador meerdere keren steken. Hoe sneller de stier sterft, hoe minder de stier lijdt, hoe uitbundiger de toeschouwers reageren.
Wanneer de toeschouwers het gevecht goed vonden wordt er met witte doeken gewuifd en kunnen de torero’s een ereronde door de arena maken.

De matador en zijn assistenten maken een ere ronde.
De Matador en zijn assistenten maken een ere ronde.

Respect
Na afloop vroeg de gids mij of ik kon zien welke toeschouwers echte Spanjaarden waren en welke niet. Ik kon hem dat niet uitleggen. Hij vertelde mij daarop dat de echte Spanjaarden in stilte opstaan wanneer een stier de arena uitgetrokken wordt, om zo de overleden stier te eren voor zijn dapperheid. Hij vertelde mij ook dat het gevecht symbool staat voor de strijd tussen kracht (het beest) en intelligentie (de mens), wie niet sterk is moet slim zijn.

Wanneer het aan een voorstander gevraagd wordt moet het stierenvechten dus niet gezien worden als sport of als dierenmishandeling. Het is een kunstvorm die diep geworteld zit in delen van de Spaanse cultuur. Of ze weten dat stierenvechten onethisch lijkt voor buitenstaanders? Ik denk van wel. Maar net als veel Nederlanders bij de ‘zwarte Piet discussie’ gaat het de voorstanders om een diepere laag van de traditie die een groot deel van een bevolking juist verbindt. Toch kan men zich afvragen of er een houdbaarheidsdatum zit op tradities. Het is een verlies voor een cultuur om een traditie die verder terug gaat dan een mensenleven af te schaffen. Maar wanneer een ander deel van de (wereld-)bevolking zich geraakt of gekwetst voelt, is het dan zo erg om elkaar halverwege de traditie tegemoet te komen?


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie