Rijst is leven en Ciptagelar wil het ons geven

Een man, omringd met rijst, gebakken banaan, bananenbladeren en kleine zitstoeltjes, kijkt mij vanuit de andere kant van de zaal aan. In het Engels nodigt hij mij uit om wat rijst te pakken en het van een bananenblad op te eten. Als een waar derde-generatie-halfbloedje die trots is op haar Aziatische afkomst, neem ik zijn uitnodiging aan. Ik ga zitten met wat rijst en een bananenblad op mijn schoot. Ik bestudeer hem terwijl hij wat woorden wisselt met mijn oom. Hij is duidelijk van Javaanse afkomst. Hij draagt een tulband, die iedereen in zijn gemeenschap draagt blijkt later, en heeft de herkenbare trekken van een Javaan. Hij begint te praten over een gemeenschap vol oude tradities en mysteries en ik raak volledig geïntrigeerd.

Dutch Design Week

Dat was in oktober dit jaar tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven. De man met de tulband is Yoyo Yogasmana, persoonlijke adviseur van de koning en koningin van Ciptagelar, een gemeenschap waar ik zo meer over vertel. Zijn project is onderdeel van het sociale innovatieve programma ‘Age of Wonderland.’ Yoyo is een kunstenaar die in 2008 zijn weg naar Ciptagelar heeft gevonden. De koning van deze gemeenschap gaf Yoyo de taak om de traditionele manier van voedselproductie door te geven aan andere landen zodat mensen zich gaan realiseren dat tijd per definitie beperkt is en niet alles altijd door blijft groeien. Maar waarom Dutch Design Week? Yoyo heeft een partner in dit project, namelijk Arthur Roeloffzen. Arthur adviseert op het moment op de Design Academy Eindhoven op Information Design en zodoende zijn ze op de Dutch Design Week terecht gekomen.

 

Ciptagelar Kasepuhan

Maar wat is Ciptagelar Kasepuhan nu eigenlijk? Hier zit veel mysterie achter. Er is genoeg informatie te vinden op het wereldwijde web, maar weinig concreets. Tijdens mijn gesprek met Yoyo vertelt hij dingen die alleen maar meer vragen oproepen. Zo bestaat volgens hem Ciptagelar al vanaf 1369 maar hebben ze er nu pas voor gekozen om contact te zoeken met de buitenwereld. Yoyo vertelt ook over hoe bijen, wespen, mieren maar ook mensen altijd een koningin benoemen, maar dat een koning van bovenaf moet komen. De taalbarrière geeft mij niet de kans om te vragen waarom de gemeenschap nu pas naar buiten is gekomen en of Yoyo met een koning hint naar een God. Het is al het einde van de dag en mijn familie wil de rest van Dutch Design Week nog zien dus laat ik mijn vele vragen achterwege. Eenmaal thuis ga ik snel op internet om meer te vinden over deze gemeenschap. Ciptagelar Kasepuhan blijken twee woorden te zijn. Ciptagelar is de naam van het dorp waar de gemeenschap woont in west-Java en Kasepuhan is een ethische groep beïnvloed door Islam, Soendanese tradities, Pajajarantradities afgeleid uit het Hindoeïsme, en animisme. Kasepuhan zijn in hun voedselvoorziening bijna zelfvoorzienend en leven voornamelijk van de landbouw.

 

Rijst en tradities

Een ingewikkelde gemeenschap dus. Maar wat heeft het nou met rijst te maken? Voor de bewoners van Ciptagelar is rijst heilig. Het staat voor leven en er is volgens hen een symbolische relatie tussen de mens en rijst. Rijst moet behandeld worden zoals wij onszelf zouden behandelen. Ze zullen nooit in rijst handelen of het verkopen, maar vraagt iemand rijst om te eten, dan zullen zij het altijd geven. De manier waarop Ciptagelar rijst produceren, is erg duurzaam en verwikkeld in eeuwenoude tradities. Zo hebben ze een rijstgodin genaamd ‘Sri’, die zorgt voor een gebalanceerde connectie met de natuur. Het plantsysteem bij Ciptagelar gaat ongeveer als volgt: de zogenaamde Kerti en Kidang sterrenbeelden (ofwel de stand van het sterrenstelsel) worden gevolgd en aangehouden voor de start van het plantseizoen. Tijdens dit plantseizoen worden geen chemische pesticiden gebruikt. Alle voorbereiding wordt gedaan met het hele dorp en met de minste impact op de natuur om hun heen. Ik kan veel details vertellen over de manier hoe ze rijst produceren maar daar zit volgens mij niemand op te wachten. Wat ik je wel kan aanraden is om Ciptagelar Kasepuhan op Youtube op te zoeken. Hier vind je genoeg interessante filmpjes, waarbij Yoyo ook meer dan eens tevoorschijn komt.

Nu rest mij nog de vraag, hoe zou de westerse wereld op deze manier voedsel kunnen gaan verbouwen? Dit werd niet helemaal duidelijk. Maar ik vind het een mooie gedachte dat wij als westerse landen die ons voedsel volstoppen met chemicaliën en groeihormonen, ooit onze landbouw af zullen stemmen op de sterren en volledig duurzaam gaan produceren. Maar misschien nog wel het belangrijkste, dat het westen inziet dat het voedsel dat de aarde voortbrengt voor iedereen is en het eigenlijk nooit verhandeld zou mogen worden. Of dat ons ooit gaat lukken? Dat betwijfel ik sterk. Wat ik wel weet: Yoyo heeft mijn hart gestolen met zijn passie en de nog altijd geheimzinnige Ciptagelar Kasepuhan waardoor ik deze gemeenschap nooit meer helemaal los kan laten.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie