Info Erfgoed en ruimte

Klassieke selectie, restauratie en instandhouding van onroerend erfgoed voldoen vandaag de dag niet meer. Meer en meer gaat het om hergebruik, herbestemming en inpassing in grotere gehelen van historische gebouwen, stadsgezichten en landschappen. Dat is een maatschappelijke en culturele opgave. Door de financiële crisis en de economische en demografische krimp hebben we te maken met een actuele en urgente opgave. Hierbij gaat het niet alleen om monumenten maar ook om miljoenen vierkante meters industrieel erfgoed, kerken, etcetera.

Historisch gezien was er in de wereld van het gebouwde erfgoed lange tijd sprake van een steeds verdergaande specialisering en scheiding in verschillende sectoren. Net als in het museale werkveld was het ‘object’ heilig in de monumentenzorg. De materiële integriteit van het gebouw en weer zichtbaar maken van de intentie van de maker stonden in deze benadering centraal en waren vanouds het terrein van specialisten met een kunsthistorische of bouwkundige achtergrond.

Het vraagstuk van de omgang met gebouwd erfgoed wordt op dit moment op diverse fronten verbreed. Sinds de jaren tachtig is dit niet meer (alleen) het terrein van specialisten. Er is meer aandacht voor een integrale aanpak, waarbij ook marktgedreven gebiedsontwikkeling wordt betrokken. De benadering wordt interdisciplinair: planologen, projectontwikkelaars en cultuurhistorici werken samen vanuit de overtuiging dat een combinatie van economische én culturele waarden het woon- en leefklimaat versterkt. Als gevolg hiervan worden andere disciplines en expertises aangeboord; denk aan vastgoed, toerisme, gebiedsontwikkeling en natuurlijk erfgoed. De betrokkenheid van verschillende partijen, publiek en privaat, is essentieel.

Een recente ontwikkeling, ook in het onroerend erfgoed, is de toegenomen belangstelling voor het narratief: de betekenisgeving, het verhaal van een plek, de culturele biografie en de lieux de mémoire. Dat heeft te maken met een juist op dit terrein sterk terugtredende overheid. De burger zelf is aan zet, de overheid schept de voorwaarden daarvoor. Een bedachtzame en tegelijk creatieve wijze van omgaan met de gebouwde omgeving betekent verhalen verzamelen en burgers, buurten en gemeenschappen verbinden met erfgoed in de ruimte. Volgens de nationale onderzoeksagenda Erfgoed en ruimte gaat het hier om het ‘opsporen, ontsluiten en thematiseren van de kleine en grote gebeurtenissen en vraag om transdisciplinaire samenwerking tussen erfgoeddisciplines en tussen academisch en niet-academische kennis’.

Juist op dit terrein - het ontsluiten en communiceren van erfgoed - is de Reinwardt Academie goed thuis. De wereld van de monumentenzorg en het onroerend erfgoed zijn echter nog niet stevig in het curriculum verankerd. De Reinwardt Academie is sinds 2013 samen met de Academie van Bouwkunst trekker van het Heritage Lab als onderdeel van Amsterdam Creative Industries Network (in het kader van het topsectorenbeleid). De eerste ervaringen zijn positief maar maken ook duidelijk dat - willen we studenten de kans geven op dit terrein af te studeren en vervolgens werkzaam te zijn - in het curriculum meer aandacht nodig is voor het ruimtelijk domein.

 

Reinwardt Academie_werkveldbeschrijving.pdf


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie