Ouderen en erfgoed

De grijze golf heeft voor- en nadelen voor erfgoedland. We worden ouder en blijven langer gezond, zijn beter opgeleid, en hebben tijd plus geld. 'Bejaarden', zielig en hulpbehoevend, trekken wel veel aandacht in de media, maar vormen toch een minderheidsgroep. Desondanks komt de ouderdom met gebreken, in lichaam en geest.

Daar moeten erfgoedinstellingen rekening mee houden. Honderd man/vrouw kwam er de 15de januari op af. In een snedige skype-column joeg Rob van Zoest de knoet over te kleine lettertjes, belabberde rolstoeltoegankelijkheid en overig groot modernistisch ongerief in de huidige spiksplinternieuwe musea. Daar gaat echt wat aan gebeuren, volgens Fonds voor Cultuurparticipatie-directeur Jan Jaap Knol. Die had net een convenant voor vier jaar tussen overheden en zorg/welzijnkoepels laten sluiten. Ouderen komen overal al centraal te staan, nu de erfgoedwereld nog.Hij had daar ruim fondsen voor. In de zaal ontstond er enige ophef over de FCP-subsidiecriteria: maar waarom hebben jullie ons voorstel dan niet gehonoreerd? Nou, omdat het stimuleringsfonds nou net een stukje verder wil gaan dan alleen maar wat voor ouderen doen. Experimenteer eens met nieuwe vormen van bestuursparticipatie, bijvoorbeeld.

Drie voorbeelden uit de museale praktijk maakten duidelijk wat aan of met bijzondere groepen ouderen zoal gebeurt. “Museum voor 1 dag” zoekt de mensen in de verzorgingstehuizen zelf op. Die komen door een museale ervaring er mentaal even helemaal uit. De Utrechtse pilot is zo succesvol dat er nu trainers worden getraind. En er wordt gedacht aan een Kunstmenu voor ouderen! Onze eigen Reinwardt-studenten ontwikkelden vorig jaar met het Zeeuws museum een Huis van Herinnering. In het museum wordt kennis over kleding en gebruiken life en intergenerationeel overgedragen, aan VMBO-leerlingen bijvoorbeeld. Het Stedelijk en Van Abbe tenslotte deelden ervaringen uit hun uiterst mediagenieke Alzheimer-project, dat nu over tien andere musea wordt "uitgerold". Het geheim? Laat de patiënt en de mantelzorger (!) even uit hun rol komen, in een veilige setting.

Paul Schabel, oud-directeur SCP, wees op het gevaar de groep "ouderen" te reduceren tot hulpbehoevenden. Van de bijna drie miljoen 65-plussers gaat maar een tiende binnen vijf jaar aan dementie lijden. Bewegen is wél voor echt iedereen een probleem, en musea moeten daar echt rekening mee houden, evenals met leesbaarheid, overdesign en akoestiek van het gebodene. Wel veranderen van ouderen de interesses nogal, en hebben ze veel meer van de wereld gezien dan vroeger. Onderschat ze dus niet! Schnabel wees er ook op dat cultureel investeren in "jeugd" vaak te laat gebeurt, wanneer het geen zin meer heeft. Maar ja, 't is zo hip he.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie