Intenties

'Ja maar ik dacht...' is een prachtsmoes, hoewel 'de hond heeft het huiswerk opgegeten' veel leuker is. Je ergens uit kletsen kan op twee manieren: Domheid (ik dacht) of Slechtheid (de hond en het huiswerk). Het Paleis op de Dam stal vorig jaar de kroon in de eerste categorie.
Opstand als Opdracht

Daar was de tentoonstelling Opstand als opdracht te zien over het beeldprogramma van de Burgerzaal. In de hoeken van de vier galerijen rondom de zaal hangen enorme wandschilderingen, twee per hoek. Het thema is De Bataafse Opstand (tegen de Romeinen), met midden boven de galerijen bijbelse scenes: David & Goliath, en Simson & de Filistijnen. Allemaal strijd van klein tegen groot. Deze opstandige beeldtaal had onze jonge republiek destijds gekozen als legitimatie voor de tachtigjarige oorlog (Opstand!) die zij net had gewonnen.

De prenten over de Bataven werden pas een paar jaar na oplevering van troste stadhuis in 1655 aangebracht – niet alleen nu lopen bouwprojecten vertraging op. Maar schilder-aannemer Govert Flinck overleed toen hij er pas een af had. Veel andere schilders sprongen bij, waaronder ook Rembrandt. Die schilderde de 'Samenzwering van Claudius Civilis', maar hij kon er de handen niet voor op elkaar krijgen. Te donker, en Civilis was als een rare halfblinde grijsaard afgebeeld. Was dat de held des vaderlands? Het doek ging retour voor wat aanpassingen. Maar door allerlei gedoe kwam Rembrandt er niet meer toe om het af te maken. Uit zijn failliete inboedel belandde het stuk, flink verknipt, uiteindelijk in Stockholm. Het decoratieprogramma van het stadhuis werd ook nooit meer voltooid.

Op de tentoonstelling vorig jaar nu projecteerde een beamer een plaatje van de 'Zweedse' Rembrandt op de oorspronkelijke plaats. Prachtig. En dat was tevens het enige begrijpelijke van de tentoonstelling. Er waren machtig veel vitrines en wandborden met allerhande tekeningen en teksten. Ook stikte het van dure multimedia met details van de schilderingen die op meer dan twintig meter hoogte hingen.

Maar...

Maar iemand had verzuimd te checken of de relatie tussen wat er beneden stond en boven te zien was, wel te volgen was. Op elke hoek bevonden zich in principe immers twee schilderijen. En wat nou wat was, en waarover iets ging: het bleef een volstrekt raadsel. Wij vroegen daarnaar bij de beveiliging en winkel. Nada. Had u geen foldertje gekregen met gekregen met de plaatsing van de schilderingen? Ja, maar daar stond geen plattegrondje in. Maar dan kijkt u toch in de catalogus? Klopt, maar wie koopt nou een catalogus (Goliathformaat: A3!) vóór zijn bezoek?

Wij vonden dit alles opmerkelijk. Een non-belevenis die het ontbreken van enige zelfkritiek bij tentoonstellingsmakers pijnlijk voelbaar maakt. Uitgaan van slechtheid gaat wat ver, van domheid is sneu. Wie het weet mag het zeggen. Als enige verzachting zou je nog kunnen aanvoeren dat de intentie misschien goed was.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie