Zwerfkeien in museumcollecties

Project - Zwerfkeien

Begin september zijn zes studenten van de Reinwardt begonnen met het project 'Zwerfkeien - Dynamische Collecties', een samenwerking tussen het Bonnefantenmuseum, Centraal Museum, Gemeentemuseum Den Haag, Kröller-Müller Museum, Stedelijk Museum Amsterdam en ICOM-COMCOL. Het project is ontstaan naar aanleiding van een constatering door de participerende musea. De musea zagen dat sommige stukken goed in de collectie passen, en andere kwalitatief hoogwaardige stukken minder goed, de zwerfkeien. Gezamenlijk willen de deelnemende musea vanuit het belang van de Collectie Nederland met elkaar collectiestukken uitwisselen om tot sterkere collectieprofielen te komen. Het gaat hier bij om het topsegment, de topstukken van de collecties. De musea zijn tot overeenstemming gekomen om vanuit de moderne kunst (1850-2000 beeldende kunst) uit te wisselen, aangezien dit een gemeenschappelijk verzamelgebied is.

In 1999 werd de term ‘Zwerfkei’ gebruikt voor het schilderij Grey, orange on maroon 60/8 van Mark Rothko. De toenmalige directeur van het Boijmans van Beuningen, Chris Dercon, plande de Rothko te verkopen. Marja Bosma, conservator in het Centraal Museum, bestempelde dit schilderij al in een vroeger stadium in het artikel uit het Kunst & Museumjournaal als een eenling, voor het eerst werd de term zwerfkei gebruikt. Marja Bosma vond de keuze voor dit kunstwerk dat in de collectie binnen de ontwikkeling van het surrealisme werd geplaatst, door oud-conservator Renilde Hammacher in het Boijmans, niet overtuigend en beschouwde het als een vreemde keuze. Het verkoopplan werd door directeur Chris Dercon niet overlegd met de conservatoren van het Boijmans van Beuningen. Vervolgens vroeg men zich af of een directeur zo eigenzinnig te werk mag gaan zonder overleg met conservatoren. Het museum verkeerde in financiële problemen, en men dacht dat Dercon deze wilde verhelpen door de verkoop van het schilderij.

De term 'Zwerfkeien' kent zodoende zijn oorsprong in de jaren 90. De directeuren van de participerende musea hebben binnen de context van dit project het voornemen om deze zwerfkeien uit de museumcollecties te filteren en met elkaar uit te wisselen. Het Mondriaan Fonds draagt bij aan dit soort initiatieven die het selecteren, afstoten en herplaatsen van collectieonderdelen om de kwaliteit van collecties, de zichtbaarheid van het publiek en de focus van collectieprofielen te vergroten. Als werkgroep Zwerfkeien hebben wij tijdens onze stages bijgedragen aan dit project. We zijn aan de slag gegaan met het beschrijven van een karakterschets van de aangewezen musea. Er is literatuuronderzoek gedaan om de verzamelgeschiedenis te achterhalen. Daarnaast zijn we in interviews met medewerkers van verschillende afdelingen meer te weten gekomen over het proces van acquisitie, afstoten, het verzamelbeleid, de doelstelling van het museum en het bruikleenverkeer. Doel van dit onderzoek was om te kijken hoe de musea van elkaar verschillen, en te achterhalen hoe deze profilering tot uiting komt. Een aantal van ons is na een periode van 2,5 maanden van museum gewisseld om hier publieksonderzoek of databaseonderzoek te doen naar de functionaliteit en activiteit voor het publiek en het museum.

Dit onderzoeksproject zal ook in 2014 worden voortgezet. De studenten van de werkgroep Zwerfkeien doen binnen het afstudeeronderzoek onderzoek naar nieuwe ontwikkelingen die bijdragen aan de collectiemobiliteit en uitwisseling van de musea.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie