De zaak van het particulier verzamelen

Een vraagstuk over particulier verzamelen met als inspiratiebron 'Het papieren huis' van C. M. Dominguez

Een algemeen verschijnsel is het blind herbestemmen van tijdschriften en boeken. Eigenaren laten hun leeswaar in trein, café, wachtkamer, hotel enzovoort achter om deze aan de belangstellende over te dragen. En ook al is de e-Reader in opmars, er wordt nog volop in boeken gelezen. Zo vond ik laatst in de trein een boekje getiteld 'Het papieren huis' van C. M. Dominguez en omdat het een mooi formaat had stak ik het in mijn zak. In 'Het papieren huis' duikt de hoofdpersoon in de wereld van de privé-boekenverzamelaars, ook wel beschreven als maniakale bibliofielen. Er komen duizelingwekkende collecties aan het licht waar de buitenwereld geen weet van heeft. Bij de bewaaromstandigheden van de beschreven collecties en wijze van hanteren gruwelt menig collectiebeheerder. Naar aanleiding van dit extreme voorbeeld kunnen we ons afvragen of de toekomst van particuliere collecties zeker is.

Een particuliere collectie is geen museale collectie en loopt daarmee een groot aantal regelgevingen en richtlijnen mis. Wat er dus op neerkomt dat de particuliere verzamelaar met de collectie kan doen en laten wat hij wil. Er is echter één uitzondering en dat is wanneer een collectiestuk of een deel van de collectie valt onder de wet tot behoud van cultuurbezit. De kans dat dit voorkomt is echter zeer klein.

Daarnaast zijn particuliere collecties niet openbaar en dus niet toegankelijk voor buitenstaanders. In veel gevallen weet de buitenwereld niet van het bestaan af, of is het slechts in kleine kring bekend. Het enige toezicht op particuliere collecties is die van de eigenaar zelf en de omringende betrokkenen. Er zou meer oog moeten komen voor particuliere collectiestukken en men zou zich moeten realiseren of het behoud van dit soort collecties van nationaal, provinciaal, regionaal of gemeentelijk belang is.

"Hij leidde me door de hele flat, en in het ene vertrek na het andere zag ik dezelfde glazen kasten , volgestouwd met verzamelde werken, uitdraaibare planken met dikke woordenboeken in de gangen, kasten met stapels 45-toerenplaten van bakeliet, boeken in de badkamer, in het toilet, in de keuken en in de kamers achter de flat."
Onder omstandigheden als deze zou men direct naar "Schadeatlas Archieven" moeten grijpen. Er kan dan meteen worden vastgesteld of er sprake is van band- en boekbloksschade, chemische schade, mechanische schade, plaagschade of vochtschade. Want een groot deel van de particuliere collectioneurs verzamelen voor hun eigen vermaak en tijdverdrijf. Er worden voorwerpen verworven omdat men het mooi vind, maar in veel gevallen weet men niet hoe er mee om te gaan wegens gebrek aan kennis.

Zo was er in de Tussen Kunst & Kitsch aflevering van 16 oktober een deelnemer die een zilveren vaasje had meegebracht. Het voorwerp werd gebruikt als lepelvaasje en de kunsthistoricus meldde voorafgaande dat na de bekendmaking van de historische waarde men dit niet meer als lepelvaasje zou gaan gebruiken. De zilveren beker bleek 17e eeuws met een geschatte waarde van €14.000

Aan de andere kant moeten we ons afvragen wat de ernst van de situatie is. In het geval van het zilveren vaasje was het in een goede staat en hechtte de eigenaar veel waarde aan het object. Particuliere verzamelaars moeten niet worden doodgegooid met allerlei regels. Dat ontneemt alleen maar het plezier in het verzamelen. Het is juist goed dat particulieren oog hebben voor verzamelen, zeker nu veel musea het zich niet kunnen veroorloven nieuwe stukken aan te kopen.

Het is dus een kwestie van wikken en wegen. Geen één collectie is hetzelfde. Zo is ook elke situatie weer anders. En ook al kun je particuliere collectioneurs geen regels opdragen, wel zou er gewerkt kunnen worden aan een stukje kennisoverdracht en bewustwording. Zo kunnen degenen die passie hebben voor hun collectie deze aanpassen of perfectioneren dat op een juiste manier doen. En wie weet brengt dit hen weer op nieuwe ideeën om de particuliere collecties in de toekomst te verbeteren.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie