De kunst moet de inhoud van het leven zijn

Recensie van de tentoonstelling 'Malevich' in het Stedelijk Museum te Amsterdam

Op vrijdag 25 oktober bracht ik, samen met mijn moeder, een bezoek aan de net geopende tentoonstelling Malevich in het Stedelijk Museum Amsterdam. De tentoonstelling werd groots aangekondigd en geopend op vrijdag 18 oktober door Koningin Maxima. Het betreft het grootste overzicht van het werk van Kazimir Malevich (1879-1935) sinds jaren.

Een bezoek aan het Stedelijk Museum is niet zomaar een bezoek. De nieuwsgierigheid naar de gepresenteerde tentoonstellingen begint vaak al ruim van te voren, via een Facebookbericht, een reportage in een kunstprogramma op de publieke omroep of nieuws van een insider. En daarmee trekken ze altijd mijn aandacht. Zo ook bij deze tentoonstelling. Hoewel ik het werk van Malevich al meerdere keren bestudeerd had in de kunstgeschiedenislessen op de middelbare school en de academie, reikte mijn kennis slechts tot het suprematisme en abstracte werk. Deze overzichtstentoonstelling bood de perfecte uitkomst om dit eens nader te gaan bekijken.

Aangekomen bij het museum stond er al een lange rij voor de museumkaarthouders automaat, waardoor je niet in de gewone rij hoefde te staan. Dit systeem kende ik nog niet, en sloot aan in de rij. De tickets waren binnen en we vervolgden onze weg in het museum, mét plattegrond voor de Malevich tentoonstelling. Al snel bleek dat we de weg kwijt waren; geen Malevich te zien. Of dit aan ons oriëntatiegevoel of het kunnen lezen van plattegronden lag laten we achterwege, het schepte enige verwarring. In dit geval was dit niet zo’n ramp aangezien de rest van het museum en de tentoonstellingen interessant genoeg zijn voor een tweede bezoek. Nadat we de plattegrond (en geschreven beschrijving van de route) hadden gelezen, konden we ons aansluiten in de rij vol kunstliefhebbers, dagjesmensen en toeristen die ook wel eens wilden weten wat deze kunstenaar allemaal aan ons had achtergelaten. Dit duurde zo’n tien minuten, die slim werden opgevuld door een documentaire af te spelen op een groot scherm, bevestigd aan de muur. Geen gezeur over lange rijen, maar een informatieve stop en inleiding tot de tentoonstelling. Met deze flarden van informatie stap je een tot de verbeelding sprekende tentoonstelling in, groots opgezet met witte tussenwanden die de ruimte in tweeën deelt.

De tentoonstelling laat zowel vroeg, onbekender werk zien als zijn meest bekende suprematistische werken zoals Zwart vierkant uit 1915. Daarnaast wordt de tentoonstelling verrijkt met andere kunstenaars uit de Russische avant-garde zoals Mikhail Larionov. Als bezoeker krijg je een compleet beeld van Malevich, als persoon en kunstenaar in het destijds communistische Rusland. Dit verhaal wordt niet alleen verteld door middel van zijn schilderijen, maar ook de futuristische opera Overwinning op de zon uit 1913 laat duidelijk zien hoe Malevich door het ontwerpen van het decor en kostuums tot de volledige abstractie kwam. Tekeningen, schetsen en zelfs servies ontworpen door Malevich nemen je mee in zijn wereld, opzoek naar volkomen abstractie. De vergrote afdrukken van zijn schetsen in enkele ruimtes versterken dit gevoel.

Naast het tentoonstellen van de werken, het zorgen voor een goede audiotour (geen gebruik van gemaakt, maar veel mensen om mij heen wel) en informatieboekje is er ook aandacht besteed aan fijne, gevoelige details. Zoals elke kunstenaar heeft ook Malevich vele uitspraken gedaan die de tijd typeren, weliswaar vanuit zijn perspectief, maar zeker veelzeggend zijn over hem als persoon en kunstenaar. Deze citaten waren op enkele muren leesbaar, niet op ooghoogte en in een relatief klein lettertype. Dit maakte dat je als bezoeker er vaak per ongeluk naar keek, maar daarmee wel verrast en wie weet geïnspireerd werd (en opzoek gaat om alle citaten te verzamelen). Zo stuitte ik ook op de volgende twee citaten: ‘Het leven zal niet de inhoud bepalen, maar kunst moet de inhoud van het leven zijn’, en ‘Ik heb mijzelf getransformeerd tot het nulpunt van de vorm en heb mijzelf opgevist uit de beerput van academische kunst’. Waarvan de laatste afkomstig is uit zijn Suprematistisch Manifest uit 1915.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie