Het menselijk lichaam geplastificeerd

In januari van dit jaar is in Amsterdam de permanente tentoonstelling van Body Worlds: The happiness project geopend. Deze expositie is de nieuwste in de reeks van de wereldwijd succesvolle ‘Body Worlds’ tentoonstellingen, die volledig in het teken staan van de menselijke anatomie. Als oud-student Forensisch Onderzoek kijk ik met een wetenschappelijke blik naar het geheel. Maar wat maakt deze tentoonstelling nou zo uniek en waar bestaan de ‘objecten’ dan precies uit?

Kwetsbaarheid & veerkracht
Elke tentoonstelling van Body Worlds staat in het teken van een bepaald onderwerp.In Body Worlds: The happiness project gaat het om de invloed van geluk op onze gezondheid. Zo worden er voorbeelden gegeven van wat de lichamelijke effecten zijn van roken op de longen en de lever. Alle preparaten die gebruikt worden in deze permanente tentoonstelling, zijn afkomstig van donoren.

Plastinatie
De lichamen worden geprepareerd op een speciale manier. In 1977 vond de Duitse anatoom Gunter von Hagens een unieke manier van prepareren uit. Om de lichamen hun ‘kunststof’ uiterlijk te geven wordt eerst het weefselvocht vervangen met een speciaal vacuümproces. Al het weefselvocht wordt uit het lichaam onttrokken en vervangen door andere stoffen, zoals bijvoorbeeld siliconenrubber. Door het toevoegen van reactiekunststoffen stopt het ontbindings- en verdrogingsproces. Hierdoor is het preparaat onbeperkt houdbaar.

Chinese gevangenen
De exposities van Body Worlds veroorzaken altijd veel discussies. Vooral de posities waarin lichamen worden tentoongesteld roept vaak vragen op. Zo zijn er lichamen die vrijend worden neergezet, er is het lichaam van een vrouw te zien, waarbij haar buik open is, en haar ongeboren baby in de baarmoeder getoond wordt. Mensen vragen zich af of de exposities niet veel te ver gaan, waar de grens ligt tussen wetenschap en ethische verantwoording en hoe men aan alle lichamen komt. Tijdens de eerste tentoonstelling, ging het gerucht dat alle lichamen afkomstig waren van Chinese gevangenen. Dit werd ontkend en later werd bekend gemaakt dat de lichamen afkomstig waren van nooit opgeëiste stoffelijke overschotten uit China.

Donatie
Inmiddels werkt Body Worlds met een wereldwijd donorprogramma. Hierbij kunnen mensen zich aanmelden om na hun dood in de tentoonstelling te worden opgenomen. In een contract geven geïnteresseerde aan dat zij hun lichaam beschikbaar willen stellen aan Body Worlds. Deze kandidaten krijgen dan een vragenlijst toegestuurd, waarop zij moeten aangeven wat ze wel of niet willen laten gebruiken en tentoonstellen. Bij veel controversiële houdingen en activiteiten van de getoonde lichamen, mag dus worden aangenomen dat de desbetreffende personen hiervoor hun goedkeuring gegeven hebben. De exposities van Body Worlds zullen altijd wel de nodige discussies en vragen oproepen.

Go or no go?
De tentoonstellingen van Body World vind ik heel fascinerend om naar te kijken. Hoewel sommige het nog steeds als schokkend kunnen ervaren. Feit blijft dat zij het menselijk lichaam op een hele bijzondere manier weergeven. Nergens anders kunnen wij ons lichaam op deze manier bewonderen. Daarom is Body Worlds: The happiness project zeker het bezoeken waard, al is het alleen maar omdat wij nieuwsgierig zijn.


Mediabestanden


0 reacties

Plaats een reactie